Niech nasza droga będzie wspólna. Niech nasza modlitwa będzie pokorna. Niech nasza miłość będzie potężna. Niech nasza nadzieja będzie większa od wszystkiego, co się tej nadziei może sprzeciwiać.

Jan Paweł II

9 listopada obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem. Święto upamiętniające pogrom Żydów w hitlerowskich Niemczech podczas nocy kryształowej.

Nie mogłem tutaj nie przybyć jako papież!

Jan Paweł II, I pielgrzymka do Polski, 1979 r., Auschwitz

Karol Wojtyła spędził dzieciństwo i młodość (1920-1938) w mieście Wadowice, oddalonym od Oświęcimia tylko o 35 km. W przedwojennych Wadowicach współistniało wiele kultur i religii. Największy odsetek ludności stanowili wyznawcy rzymskokatoliccy, ale byli także reprezentanci wyznania greckiego, ewangelickiego i żydowskiego, obywatele narodowości polskiej, niemieckiej, austriackiej, ruskiej czy ormiańskiej. Ta złożoność kultur i religii nie stanowiła przeszkody w pokojowym współżyciu ludności. Karol Wojtyła spotkał się z wielokulturowością i wieloreligijnością już od najmłodszych lat i jego doświadczenia na tym polu ukształtowały późniejszą postawę kardynała i papieża.1

Istotny wpływ na życie i postawę Karola mieli Żydzi, z którymi był zaprzyjaźniony. Rodzina państwa Wojtyłów zajmowała lokal przy Rynku 2/4 w budynku należącym do Chaima Bałamutha.

W klasie Lolka, do której uczęszczało trzech Żydów, dwóch kolegów miało opinię antysemitów. W samym mieście nie dochodziło do ekscesów antyżydowskich, zdarzały się jedynie incydenty. Jednak na tle wadowickich rodzin Wojtyłowie należeli do wyjątków.2 

Jednym z bliskich kolegów Lolka był Jerzy Kluger. Za sprawą ojca przyjaciela – Wilhelma  Klugera -  Lolek z  ojcem  po  raz  pierwszy  w  życiu znaleźli się w synagodze. Chłopcy razem poznawali świat, uczyli się i … najzwyczajniej grali w piłkę. Mecze piłkarskie rozgrywano głównie między  drużynami  żydów  i  katolików.  Według relacji kolegów gimnazjalnych, kiedy w drużynie żydowskiej brakowało bramkarza, między słupkami stawał Wojtyła.

Wiedziałam, że cieszyłam się wielką popularnością wśród polskich chłopców i dziewcząt, ale było też wiele antysemityzmu. Była tylko jedna taka rodzina, która nigdy nie okazała śladu wrogości rasowej wobec nas. Był to Lolek i jego tata [...].
(świadectwo Ginki Beer, żydówki z Wadowic)3 

Dzięki Jerzemu Klugerowi dla młodego Wojtyły nie istniał problem antysemityzmu. Jako Papież Jan Paweł II wręcz zrewolucjonizował stosunki chrześcijańsko-żydowskie. Kilka dni po wyborze Papieża Polaka, 23 października, Jerzy Kluger został wraz z rodziną zaproszony na audiencję prywatną. Papież ochrzcił  wnuczkę  Klugera,  Stefanię, a w 1997 roku pobłogosławił jej związek małżeński w prywatnej kaplicy w Castel Gandolfo.

13  kwietnia  1986  roku  Jan  Paweł  II  jako pierwszy w dziejach papież odwiedził synagogę w Rzymie. Towarzyszył mu przyjaciel żyd.

Antysemityzm, jak również wszelkie inne formy rasizmu, są grzechem przeciwko Bogu i ludzkości i jako takie muszą być odrzucone i potępione.4 

Hołd złożyły Janowi Pawłowi II organizacje żydowskie:
—    Anti Defamation League,
—    Center for Christian Jewish Learning,
—    The Jewish American Committee,
—    The Pave the Way Foundation.


1 wiki.santojp2.pl
2 Polak G., Jan Paweł II Historie męskich przyjaźni, Centrum Myśli JPII, Warszawa 2011, s. 19
3 Tamże, s. 20
4 Jan Paweł II, Przemówienie do przedstawicieli Brytyjskiego Rady Chrześcijan i Żydów

 

 

Newsletter

Zapisz się
do góry