9 listopada obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem. Święto upamiętniające pogrom Żydów w hitlerowskich Niemczech podczas nocy kryształowej.

Nie mogłem tutaj nie przybyć jako papież!

Jan Paweł II, I pielgrzymka do Polski, 1979 r., Auschwitz

Karol Wojtyła spędził dzieciństwo i młodość (1920-1938) w mieście Wadowice, oddalonym od Oświęcimia tylko o 35 km. W przedwojennych Wadowicach współistniało wiele kultur i religii. Największy odsetek ludności stanowili wyznawcy rzymskokatoliccy, ale byli także reprezentanci wyznania greckiego, ewangelickiego i żydowskiego, obywatele narodowości polskiej, niemieckiej, austriackiej, ruskiej czy ormiańskiej. Ta złożoność kultur i religii nie stanowiła przeszkody w pokojowym współżyciu ludności. Karol Wojtyła spotkał się z wielokulturowością i wieloreligijnością już od najmłodszych lat i jego doświadczenia na tym polu ukształtowały późniejszą postawę kardynała i papieża.1

Istotny wpływ na życie i postawę Karola mieli Żydzi, z którymi był zaprzyjaźniony. Rodzina państwa Wojtyłów zajmowała lokal przy Rynku 2/4 w budynku należącym do Chaima Bałamutha.

W klasie Lolka, do której uczęszczało trzech Żydów, dwóch kolegów miało opinię antysemitów. W samym mieście nie dochodziło do ekscesów antyżydowskich, zdarzały się jedynie incydenty. Jednak na tle wadowickich rodzin Wojtyłowie należeli do wyjątków.2 

Jednym z bliskich kolegów Lolka był Jerzy Kluger. Za sprawą ojca przyjaciela – Wilhelma  Klugera -  Lolek z  ojcem  po  raz  pierwszy  w  życiu znaleźli się w synagodze. Chłopcy razem poznawali świat, uczyli się i … najzwyczajniej grali w piłkę. Mecze piłkarskie rozgrywano głównie między  drużynami  żydów  i  katolików.  Według relacji kolegów gimnazjalnych, kiedy w drużynie żydowskiej brakowało bramkarza, między słupkami stawał Wojtyła.

Wiedziałam, że cieszyłam się wielką popularnością wśród polskich chłopców i dziewcząt, ale było też wiele antysemityzmu. Była tylko jedna taka rodzina, która nigdy nie okazała śladu wrogości rasowej wobec nas. Był to Lolek i jego tata [...].
(świadectwo Ginki Beer, żydówki z Wadowic)3 

Dzięki Jerzemu Klugerowi dla młodego Wojtyły nie istniał problem antysemityzmu. Jako Papież Jan Paweł II wręcz zrewolucjonizował stosunki chrześcijańsko-żydowskie. Kilka dni po wyborze Papieża Polaka, 23 października, Jerzy Kluger został wraz z rodziną zaproszony na audiencję prywatną. Papież ochrzcił  wnuczkę  Klugera,  Stefanię, a w 1997 roku pobłogosławił jej związek małżeński w prywatnej kaplicy w Castel Gandolfo.

13  kwietnia  1986  roku  Jan  Paweł  II  jako pierwszy w dziejach papież odwiedził synagogę w Rzymie. Towarzyszył mu przyjaciel żyd.

Antysemityzm, jak również wszelkie inne formy rasizmu, są grzechem przeciwko Bogu i ludzkości i jako takie muszą być odrzucone i potępione.4 

Hołd złożyły Janowi Pawłowi II organizacje żydowskie:
—    Anti Defamation League,
—    Center for Christian Jewish Learning,
—    The Jewish American Committee,
—    The Pave the Way Foundation.


1 wiki.santojp2.pl
2 Polak G., Jan Paweł II Historie męskich przyjaźni, Centrum Myśli JPII, Warszawa 2011, s. 19
3 Tamże, s. 20
4 Jan Paweł II, Przemówienie do przedstawicieli Brytyjskiego Rady Chrześcijan i Żydów

 

 

Newsletter

Zapisz się
do góry