Ojczyzna jest naszą matką ziemską. Polska jest matką szczególną. Niełatwe są jej dzieje, zwłaszcza na przestrzeni ostatnich stuleci. Jest matką, która wiele przecierpiała i wciąż na nowo cierpi. Dlatego też ma prawo do miłości szczególnej.

Jan Paweł II

W Kościele katolickim Wielki Piątek poświęcony jest przeżyciom związanym z męką i śmiercią Chrystusa. Przekazy ewangeliczne pieczołowicie opisują poszczególne etapy ofiary Syna Bożego. W tym dniu nie sprawuje się liturgii eucharystycznej, odprawiane są natomiast nabożeństwa Drogi Krzyżowej.

 

 

 

«Jeśli kto chce pójść za Mną, niech się zaprze
samego siebie, niech weźmie krzyż swój
i niech Mnie naśladuje» (Mt 16, 24).
Od dwudziestu wieków
Kościół gromadzi się w ten wieczór,
aby wspominać i na nowo przeżywać
wydarzenia ostatniej drogi
w ziemskiej wędrówce Syna Bożego.
Dziś, jak co roku,
Kościół, który jest w Rzymie,
przychodzi do Koloseum,
aby podążać śladami Jezusa,
który «dźwigając krzyż
wyszedł na miejsce zwane Miejscem Czaszki,
które po hebrajsku nazywa się Golgota» (J 19, 17).
(…)
Przez swoją mękę i śmierć
Chrystus odsłania przed nami prawdę o Bogu
i o człowieku.

Modlitwa wprowadzająca podczas Drogi Krzyżowej Roku Świętego 2000 w Koloseum, pod przewodnictwem Ojca Świętego Jana Pawła II.

Ojciec Święty Jan Paweł II prowadził co roku Drogę Krzyżową w rzymskim Koloseum. Tradycja odprawiania tego nabożeństwa w miejscu męczeńskiej śmierci chrześcijan sięga XVIII wieku. kiedy to na życzenie Benedykta XIV (1740-58) zapoczątkował tę praktykę św. Leonard z Porto Maurizio (1676-1751) – wielki czciciel Męki Pańskiej. Po długiej przerwie przywrócił ją Paweł VI w roku 1964. Początkowo rozważania do poszczególnych stacji czerpano z Pisma Świętego, z tekstów Ojców i Doktorów Kościoła oraz innych świętych. W latach 1970-78 ówczesny Ojciec Święty osobiście prowadził każdą Via Crucis, a rozważania do niej opierał na tekstach biblijnych (27 marca 1970) i pismach różnych świętych: Leona Wielkiego (9 kwietnia 1971), Augustyna (31 marca 1972), Franciszka Salezego (20 kwietnia 1973), Ambrożego (12 kwietnia 1974), Pawła od Krzyża (28 marca 1975), Ojców Kościoła (16 kwietnia 1976), św. Teresy (8 kwietnia 1977) i św. Bernarda (24 marca 1978).

Ojciec Święty Jan Paweł II przejął tę tradycję. Rozważania do Drogi 13 kwietnia 1979 roku zaczerpnął z różnych przemówień. 4 kwietnia 1980 roku wykorzystał do tego treści zawarte w regule św. Benedykta, w roku 1981 - św. Katarzyny Sieneńskiej, w rok później (9 kwietnia 1982) - św. Bonawentury a pisząc rozważania do poszczególnych Stacji na 1 kwietnia 1983 roku, oparł się na pismach św. Anieli z Foligno. W roku 1984 do Drogi Krzyżowej w Wielki Piątek 20 kwietnia, na zakończenie Roku Świętego Odkupienia, Ojciec Święty napisał własne rozważania. Od 1984 roku Ojciec Święty zaczął także zapraszać do przygotowania rozważań inne osoby - także świeckich - ograniczając się do przemówienia końcowego, często improwizowanego. W 1989 roku poprosił o napisanie rozważań swojego przyjaciela Marka Skwarnickiego, poetę i tłumacza. W 2002 roku rozważania napisało czternastu dziennikarzy akredytowanych przy Stolicy Apostolskiej, wśród nich ł Polak Jacek Moskwa. W 1993 roku po raz pierwszy teksty napisała kobieta – m. Anna Maria Canopi, przełożona opactwa benedyktyńskiego "Mater Ecclesiae" na włoskiej wyspie św. Juliusza, a w rok później – również po raz pierwszy – niekatolik, prawosławny patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I. Po nim jeszcze trzykrotnie autorami rozważań byli członkowie innych wyznań, w tym protestancka mniszka Minke de Vries ze Szwajcarii (1995) i ormiański katolikos Garegin I (1997). W Roku Świętym 2000 rozważania napisał ponownie Ojciec Święty, w rok później zaczerpnięto je z pism kard. Johna H. Newmana (1801-90) w związku z przypadającą wówczas 200. rocznicą jego urodzin.

Ojciec Święty Jan Paweł II darzył nabożeństwo Drogi Krzyżowej wielką czcią. Jako ksiądz, a potem biskup i kardynał wielokrotnie przemierzał ścieżki Kalwarii Zebrzydowskiej. Odbywał tam rekolekcje: Najczęściej przybywałem tutaj sam, tak żeby nikt nie wiedział, nawet kustosz klasztoru. Kalwaria ma to do siebie, że się można łatwo ukryć. Więc przychodziłem sam i wędrowałem po dróżkach Pana Jezusa i Jego Matki, rozpamiętywałem Ich najświętsze tajemnice – mówił 7 czerwca 1979 roku, kiedy odwiedził Kalwarię Zebrzydowską po raz pierwszy jako głowa Kościoła. Ojciec Święty Jan Paweł II niemal co piątek odprawiał nabożeństwo Drogi Krzyżowej w Watykanie, na dachu Pałacu Apostolskiego. Znajduje się tam 14 stacji wykonanych na polecenie Pawła VI.

2 kwietnia 1999 roku podczas rozważań na zakończenie Drogi Krzyżowej w Wielki Piątek Jan Paweł II podkreślał znaczenie ewangelicznego przesłania wskazując jednocześnie na jego paralelę z tragiczną sytuacją ówczesnego świata: „Ojcze, w Twoje ręce powierzam ducha mojego". To słowo otwiera. Na zakończenie tego Wielkiego Piątku, w przeddzień Paschy 1999 r. ufamy, że to słowo — "In manus tuas, Domine, commendo spiritum meum", "Ojcze, w Twoje ręce powierzam ducha mojego» — będzie także ostatnim słowem każdego z nas, słowem, które otworzy nas na wieczność. (…) Chrystus zostaje «wzgardzony i odepchnięty" w człowieku prześladowanym i zabijanym w ogarniętym wojną Kosowie i wszędzie tam, gdzie zwycięża kultura śmierci; "zdruzgotany za nasze winy" jest Mesjasz w ofiarach nienawiści i zła w każdej epoce i na każdym miejscu. "Zabłąkane jak owce" zdają się czasem narody zwaśnione, zranione przez niezrozumienie i obojętność.
Na widnokręgu tego krajobrazu cierpienia i śmierci jaśnieje jednak nadzieja dla ludzkości: "Po udrękach swej duszy ujrzy światło (...). Zacny mój Sługa usprawiedliwi wielu". W nocy cierpienia i zabłąkania krzyż jest pochodnią, która podtrzymuje oczekiwanie na nowy dzień zmartwychwstania. Tego wieczoru patrzymy z wiarą na krzyż Chrystusa, a poprzez niego chcemy ogłaszać światu miłosierną miłość Ojca do każdego człowieka.”

W Wielki Piątek 25 marca 2005 roku Jan Paweł II nie był już w stanie iść w procesji drogi krzyżowej. Uczestniczył w niej oglądając transmisję telewizyjną, pogrążony w modlitwie. Kiedy procesja zatrzymała się przed XIV, ostatnią, stacją (Złożenie do grobu), dał znak, by przyniesiono mu krzyż. Przez długą chwilę patrzył na niego, a w pewnej chwili osunął się nań, przyciskając do serca i twarzy.

opr. IDMJP2, na podstawie:
„Droga Krzyżowa w Koloseum”, radio EM
„Jan Paweł II, Droga Krzyżowa trwa nieustannie”,
„Święty Jan Paweł II, Via Crucis, rozważania Drogi Krzyżowej”

Newsletter

Zapisz się
do góry