Flaga Polski

Dziś przypada 102. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości po ponad 120 latach niewoli. Jednak wokół daty 11 listopada długo toczyły się spory.

Z punktu widzenia piłsudczyków najważniejszym wydarzeniem było przybycie 10 listopada do Warszawy Józefa Piłsudskiego. Z kolei lewica przekonywała o znaczeniu utworzonego w Lublinie rządu Ignacego Daszyńskiego. W okresie międzywojennym to jednak 11 listopada był obchodzony jako nieoficjalne Święto Niepodległości, które upamiętniało dzień przekazania przez Radę Regencyjną Józefowi Piłsudskiemu władzy wojskowej, a także dzień, w którym Niemcy podpisały we francuskim Compiegne zawieszenie broni kończące I wojnę światową. I ta właśnie data koniec końców uznana została za najsłuszniejszą by świętować niepodległość. Jednak pierwsze oficjalne obchody Święta Niepodległości w naszym kraju odbyły się dopiero 11 listopada 1937 roku , a zatwierdzono je ustawą sejmową z 23 kwietnia tegoż roku, podpisaną przez prezydenta Ignacego Mościckiego.

Cofnijmy się jednak w czasie, do roku 1918. Któż mógł wówczas przypuszczać, w trakcie toczącej się I wojny światowej, że u jej schyłku wszystkie państwa zaborcze pozostaną bezsilne, a Polska wkroczy na drogę do wolności? Po ponad 120 latach niewoli nasza Ojczyzna odzyskiwała niepodległość. Polacy nie zmarnowali tej szansy niezwłocznie przystępując do przejmowania władzy na okupowanych przez wroga terenach. Już od października 1918 roku na ziemiach polskich aktywnie działały różne komórki rządowe, które powoli i systematycznie przejmowały władzę. A kiedy 10 listopada 1918 roku specjalnym pociągiem z Berlina przybył do Warszawy Józef Piłsudski – uwolniony z magdeburskiej twierdzy – tempo „odzyskiwania” państwa zasadniczo przyspieszyło. Utworzony w Warszawie tymczasowy Rząd Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele oddał mu się natychmiast do dyspozycji. Rozpoczęto niebezpieczne akcje rozbrajania stacjonujących oddziałów żołnierzy niemieckich, a po spotkaniu Piłsudskiego z niemiecką Centralną Radą Żołnierską, w wyniku porozumienia, w dniu 19 listopada nastąpiła ewakuacja jednostek niemieckich z Królestwa. Józef Piłsudski z pełnym entuzjazmu poparciem społecznym zdecydował się przejąć władzę w odradzającym się państwie obejmując stanowisko Tymczasowego Naczelnika Państwa, do momentu zebrania się Sejmu Ustawodawczego.

Listopad 1918 roku był dopiero początkiem budowy niepodległej Polski i początkiem walki o jej granice ale – jak powiedział Józef Piłsudski 29 listopada tegoż roku do swych współpracowników w Belwederze: „Jest to największa, najdonioślejsza przemiana, jaka w życiu narodu może nastąpić (…)”.

Według Jana Pawła II, naszego rodaka, odzyskanie niepodległości w roku 1918 było zwieńczeniem "wielkiego historycznego procesu", na który złożyły się ofiary i wysiłki pokoleń Polaków żyjących pod zaborami. Ale do wolności przyczyniły się również wielkie osiągnięcia literatury polskiej, dzieła sztuki i utwory muzyczne stworzone przez Polaków w dziewiętnastym wieku, w okresie zaborów. Rozwój tej kultury duchowej "przygotował Polaków do tego wielkiego wysiłku, który przyniósł narodowi odzyskanie niepodległości" i Ojczyzna, która się odrodziła była "dojrzałym owocem duchowego dojrzewania i heroicznych poświęceń”.

Obyśmy zawsze o tym pamiętali…

11 listopada obchodzimy przede wszystkim Narodowe Święto Niepodległości, ale warto przy tej okazji wspomnieć także inne rocznice przypadające na ten dzień.

11 listopada 1994 roku papież Jan Paweł II oraz Patriarcha Świętego Apostolskiego Katolickiego Asyryjskiego Kościoła Wschodu, Mar Dinkha IV podpisali w Rzymie wspólną deklarację chrystologiczną, która zakończyła trwający 1500 lat okres teologicznego oddalenia, otwierając tym samym drogę do jedności. Zapisano w niej między innymi, że:

Jego Świątobliwość Jan Paweł II biskup Rzymu i papież Kościoła katolickiego oraz jego Świątobliwość Mar Dinkha IV, Katolikos-Patriarcha asyryjskiego Kościoła Wschodu dzięki czynią Bogu za natchnienie do tego nowego braterskiego spotkania. Uważają, że jest to zasadniczy krok na drodze do przywrócenia pełnej komunii, która winna zaistnieć między ich Kościołami. Istotnie mogą oni od dziś razem wyznać wobec świata swoją wspólną wiarę w tajemnicę Wcielenia.

Warto zapoznać się z pełnym tekstem deklaracji w której stwierdzono, że zaistniały w przeszłości konflikt był głównie wynikiem terminologicznych nieporozumień, zatem jej podpisanie kładzie kres wielowiekowym nieporozumieniom.
Kolejnym wydarzeniem, o którym warto pamiętać w dniu 11 listopada jest rocznica nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Białorusią a Stolicą Apostolską. To ważne na politycznej scenie wydarzenie miało miejsce 28 lat temu, 11 listopada 1992 roku, a pierwszy nuncjusz apostolski na Białorusi został powołany przez papieża Jana Pawła II w kwietniu następnego roku.

 

Oprac. Dorota Boczkowska

Źródła:
https://dzieje.pl/aktualnosci/11-listopada-swieto-niepodleglosci
https://dzieje.pl/aktualnosci/11-listopada-1937-r-odbyly-sie-pierwsze-panstwowe-obchody-swieta-niepodleglosci
https://www.kul.pl/nauczyciel-wolnosci-karol-wojtyla-jan-pawel-ii-o-cenie-i-znaczeniu-odzyskania-niepodleglosci-przez-polske,art_70591.html
http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Studia_Theologica_Varsaviensia/Studia_Theologica_Varsaviensia-r1997-t35-n2/Studia_Theologica_Varsaviensia-r1997-t35-n2-s349-351/Studia_Theologica_Varsaviensia-r1997-t35-n2-s349-351.pdf
https://ekumenizm.wiara.pl/doc/477870.asyryjski-kosciol-wschodu-nestorianie/2