Tak jak sól nadaje smak pożywieniu i jak światło oświeca ciemności, tak świętość nadaje pełny sens życiu, czyniąc je odblaskiem chwały Bożej.

Jan Paweł II

Islam to światowa religia monoteistyczna objawiona prorokowi Mahometowi przez jedynego Boga Allaha. Słowo islam wywodzi się z języka arabskiego i oznacza „poddanie się woli Boga”.

Muzułmanie, czyli wyznawcy islamu, żyją głównie w Azji i Afryce. W Europie stanowią drugą pod względem liczebności grupę po chrześcijanach (gł. Bałkany). Religia islamu, tak jak pozostałe religie monoteistyczne, podkreśla swe związki z patriarchą Abrahamem. Początek nauk głoszonych przez proroka Mahometa (Muhammada Ibn Abd Allaha) wśród plemion Półwyspu Arabskiego datuje się od roku 622 n.e. Wcześniej, od roku 610 n.e. prorok miał wielokrotnie otrzymywać boskie objawienia za pośrednictwem archanioła Gabriela. Pierwsze z objawień nastąpiło w jaskini Hira. Mahomet głosił potrzebę budowy sprawiedliwego społeczeństwa oraz obowiązku jałmużny rozdawanej przez wiernych potrzebującym. Z powodu swoich nauk musiał wkrótce opuścić rodzinne miasto, Mekkę. Został do tego zmuszony ze względu na relacje w plemieniu Kurajszytów, z których wywodził się ród proroka – ród Haszymitów. 

Mahomet udał się z niewielką grupą swoich wyznawców do miejscowości Jatrib – obecnie Medyna (z języka arabskiego: Madinat al-Nabi – miasto proroka). Wędrówka proroka nazywana została „hidżrą” czyli emigracją. Data początku roku, w którym odbyła się hidżra, została przyjęta przez Arabów za początek ery muzułmańskiej. Islam błyskawicznie rozprzestrzeniał się i przed śmiercią Mahometa w roku 632 opanował cały Półwysep Arabski. Źródłem teologii islamu jest Koran oraz Tradycja, czyli pozakoraniczne przekazy pochodzące od Mahometa. Kult oraz rytuał opiera się na pięciu zasadniczych obowiązkach każdego muzułmanina, zwanych filarami: wyznaniu wiary, modlitwie rytualnej, pielgrzymce do Mekki, poście oraz jałmużnie. Jedyny Bóg – Allah, uważany jest za Stwórcę, Zachowawcę i Władcę Świata oraz Opiekuna stworzeń, którego przymioty wyrażone są w „pięknych słowach”: Miłosierny, Litościwy, Mądry, Wszechmocny, Wszechwiedzący, Sprawiedliwy, Prawdomówny, Wiecznotrwały – nie mający początku ani końca.  Zdecydowana ekspansja islamu nastąpiła za czasu kalifów, czyli pierwszych wybieranych następców proroka Mahometa. W VII wieku n. e. wyznawcy Allaha podeszli pod mury Jerozolimy. Miasto było uważane przez nich za święte, ponieważ wierzono, ze Mahomet przebył w sposób cudowny na Wzgórze Świątynne, na podarowanym mu przez archanioła Gabriela rumaku, a następnie wzniósł się do nieba.

O tym nadprzyrodzonym wydarzeniu mówi XVII sura (rozdział) Koranu: „ Chwała Temu, który przeniósł Swojego sługę nocą z Meczetu świętego do meczetu dalekiego”. Jerozolima poddała się po siedmiu miesiącach oblężenia przez armię muzułmańską. Wkrótce zwycięzcy rozpoczęli budowę meczetu na Wzgórzu Świątynnym, które wcześniej zostało całkowicie zrujnowane przez Rzymian a i Persów podczas żydowskich powstań. Samo wzniesienie było pozostałością Wzgórza Moria, na którym, według tradycji istotnej dla trzech religii monoteistycznych, patriarcha Abraham chciał oddać w ofierze swego jedynego syna, Izaaka. Początkowo muzułmanie wybudowali drewniany przybytek usytuowany w południowej części dawnej platformy świątynnej. Meczet ten był w następnym wieku przebudowany: stał się okazalszy, z marmurowymi kolumnami i podłogami. Świątynia urosła do rangi jednego z najważniejszych meczetów na świecie i przyjęła nazwę Al – Aksa (Al-Masgid al-Aqsa), co oznacza „najdalszy meczet”. W tym samym okresie wybudowano przybytek o nazwie Kopuła na Skale (Qubbat as-Sakhra), na znak jego umiejscowienia dokładnie nad skałą, na której modlił się Mahomet po nocnej podróży do nieba. Jest to charakterystyczna budowla o kształcie ośmiokąta, nakryta monumentalną złotą kopułą. Dwa rzędy kolumn i filarów tworzą wewnątrz dwie nawy, do których prowadzą cztery wejścia z czterech stron świata. Wewnętrzne ściany pokryte są wspaniałymi mozaikami o motywach roślinnych i geometrycznych. Umieszczono tam również cytaty z Koranu.

  Przez następne wieki Jerozolima wielokrotnie ulegała zniszczeniu zarówno w wyniku wojen jak i trzęsień ziemi. W roku 1009 zniszczono Bazylikę Grobu Pańskiego. Nowy okres historii zaczął się w XI wieku, kiedy  miasto zajęli krzyżowcy. Świątynie na Wzgórzu Świątynnym zamieniono na kościoły, a sama Jerozolima stała się stolicą Królestwa Jerozolimskiego. W ciągu dwustu lat krzyżowcy wielokrotnie tracili i odzyskiwali kontrolę nad tym rejonem świata. Od roku 1260 aż do  1917 miasto powróciło pod dominację muzułmańską; początkowo egipskich Mameluków a następnie Turków. Sulejman Wspaniały uczynił Jerozolimę ważnym ośrodkiem osmańskim.  W pierwszej połowie wieku XX rezolucja ONZ z 1947 roku zadecydowała utworzeniu na omawianych terenach dwóch niepodległych państw - arabskiego i żydowskiego. W wyniku wojny z 1967 roku cała Jerozolima znalazła się pod zarządem Izraela. Fakt ten  jest przyczyną ciągłych konfliktów z Palestyńczykami. Ze względu na różnorodny skład etniczny, obecny Izrael jest wielokulturowym państwem, o różnorodnych tradycjach.  

   opr. B. Munk   źródło:  Encyklopedia Katolicka, 2010 Encyklopedia Religii Świata, 2002 Religia, Encyklopedia PWN 2002 Miejsca święte. Jerozolima. Przewodnik, Warszawa Encyklopedia PWN W. Chrostowski, Jerozolima - Miasto Święte Chrześcijan : perspektywa katolicka, 1998 M. Imach,  Islam w Jerozolimie, 2016    

Newsletter

Zapisz się
do góry